काठमाडौं। दक्षिण एसियाली क्षेत्रको मौसम र कृषिका लागि निकै महत्वपूर्ण मानिने दक्षिण-पूर्वी मनसुन (वर्षा गराउने वायु) भारतको मुख्य भूमि केरला आइपुगेको छ। भारत मौसम विज्ञान विभाग (आइएमडी) का अनुसार सामान्य तालिकाभन्दा केही दिन ढिलो गरी जुन ४ मा मनसुन केरला भित्रिएको हो।
केरला र वरपरका क्षेत्रमा वायुको चाप अनुकूल बन्दै गएको र वर्षाको मात्रा बढेकाले मनसुन प्रणाली सक्रिय भएको घोषणा गरिएको छ। केरलामा मनसुन भित्रिएसँगै त्यहाँका तटीय क्षेत्रहरूमा भारी वर्षा सुरु भइसकेको छ भने मौसमविद्हरूले आगामी दिनमा यो प्रणाली क्रमशः उत्तर र पूर्वतर्फ अघि बढ्ने प्रक्षेपण गरेका छन्।
भारतको केरलामा मनसुन भित्रिएपछि अबको करिब ९ देखि १२ दिनभित्र यो प्रणाली नेपाल प्रवेश गर्ने अनुमान मौसमविद्हरूले गरेका छन्। नेपालमा मनसुन भित्रिने सामान्य वा औसत मिति जुन १३ लाई मानिन्छ।
यस वर्ष केरलामै मनसुनको आगमनमा सामान्य ढिलाइ भएका कारण नेपालको पूर्वी सीमा क्षेत्रमा पनि आगामी जुन १५ देखि १७ को आसपास मात्रै मनसुन आइपुग्ने जल तथा मौसम विज्ञान विभागको प्रारम्भिक अनुमान छ।
बङ्गालको खाडीबाट आउने जलवाष्पयुक्त हावाको गति र त्यस क्षेत्रमा विकास हुने वायुको चापमा मनसुनको नेपाल यात्राको गति निर्भर रहनेछ। नेपाल प्रवेश गरेपछि मनसुन देशको पूर्वी भेग अर्थात् कोशी प्रदेश हुँदै क्रमशः पश्चिमतर्फ विस्तार हुने गर्दछ।
पूर्वी क्षेत्रबाट भित्रिएको मनसुनलाई देशभरि फैलिन र सुदूरपश्चिम प्रदेशसम्म पुग्न थप ५ देखि ७ दिन लाग्ने मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ। यस वर्ष प्रशान्त महासागरमा ‘एल निनो’ (समुद्रको तापक्रम बढ्ने प्रक्रिया) को प्रभाव देखिन सक्ने भएकाले समग्र मनसुनी वर्षाको मात्रा औसतभन्दा केही कम हुन सक्ने मौसमविद्हरूको आकलन छ।
यद्यपि, मनसुनको सुरुआती चरणमा देशका पूर्वी तथा मध्य भागमा राम्रो वर्षा हुने अनुमान गरिएकाले कृषि क्षेत्र र विपद् व्यवस्थापनका निकायहरूलाई आवश्यक पूर्वतयारी अपनाउन सजग गराइएको छ।
