काठमाडौं । प्रविधि क्षेत्रको अग्रणी कम्पनी मेटाले क्यानडाको अल्बर्टा प्रान्तमा नयाँ डाटा सेन्टर निर्माण कार्य सुरु गरेको जनाएको छ। करिब १० अर्ब अमेरिकी डलर लागतको यो परियोजना स्टर्जन काउन्टी क्षेत्रमा निर्माण हुँदैछ।
कम्पनीका अनुसार उक्त डाटा सेन्टरको क्षमता १ गिगावाट रहनेछ, जुन क्यानडामा मेटाको पहिलो तथा विश्वव्यापी रूपमा ३३औँ डाटा सेन्टर हुनेछ। यसलाई विशेषगरी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) सम्बन्धी कार्यका लागि तयार पारिने जनाइएको छ।
मेटाले एआई पूर्वाधार विस्तारमा ठूलो लगानी गर्दै आएको छ। अमेरिकामा मात्रै यसले ६०० अर्ब डलरभन्दा बढी लगानी गरिसकेको बताइएको छ। नयाँ परियोजनाले निर्माण अवधिमा हजारौं रोजगारी सिर्जना गर्नेछ भने सञ्चालनमा आएपछि करिब ३०० जनालाई स्थायी रोजगारी उपलब्ध गराउने अपेक्षा गरिएको छ। साथै, कम्पनीले स्थानीय समुदायलाई सहयोग पुर्याउने र ऊर्जा तथा पानीको प्रयोगलाई वातावरणमैत्री बनाउने प्रतिबद्धता जनाएको छ।
पछिल्ला दुई वर्षमा मेटाले आफ्ना डाटा सेन्टरहरू द्रुत गतिमा विस्तार गरिरहेको छ। केही विश्लेषणहरूले भने कम्पनीले आवश्यकताभन्दा बढी क्षमता विस्तार गरेको संकेत गरेका छन्। यस्तो अवस्थामा उक्त अतिरिक्त क्षमतालाई उपयोग गर्न कम्पनीले क्लाउड पूर्वाधारसम्बन्धी सेवा विस्तार गर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
एआई बजारको सम्भावनाबारे मेटाले उच्च अपेक्षा राखेको चर्चा भए पनि कम्पनीले उन्नत प्रणाली विकासमार्फत लगानीलाई प्रतिफलमा रूपान्तरण गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। सन् २०२६ को पहिलो त्रैमासिक विवरणअनुसार मेटाले यसै वर्ष विकास परियोजनामा १२५ अर्बदेखि १४५ अर्ब डलरसम्म थप लगानी गर्ने योजना बनाएको छ, जसको मुख्य हिस्सा एआई पूर्वाधारमै केन्द्रित हुनेछ।
एआई प्रतिस्पर्धामा सफलता हासिल गर्न उच्च प्रशोधन क्षमता अत्यन्त आवश्यक मानिन्छ। यही लक्ष्यसहित मेटाले आफ्ना स्रोतहरू शक्तिशाली एआई मोडेल निर्माणमा केन्द्रित गरेको छ।
यसैबीच, चीनका केही एआई प्रयोगशालाहरूले कम स्रोत प्रयोग गरेर पनि प्रभावकारी मोडेल विकास गरिरहेको तथ्यले विश्व बजारमा प्रतिस्पर्धा थप चर्किएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूको रिपोर्टअनुसार चिनियाँ मोडेलहरू लागतका हिसाबले सस्ता भए पनि कार्यक्षमतामा प्रतिस्पर्धी रहेका छन्। यसले अमेरिकी कम्पनीहरूलाई मूल्य घटाउने र सेवा गुणस्तर सुधार गर्ने दबाब बढाएको देखिन्छ।






































