काठमाडौँ । नेपाल राष्ट्र बैंकले हालै सार्वजनिक गरेको सूचनामा क्यासिनोलगायत अन्य वित्तीय संस्थाले विदेशी मुद्रा (विदेशी विनिमय) कारोबार गर्नका लागि आधिकारिक इजाजत लिन अनिवार्य भएको व्यवस्था लागू गरेको छ।
केन्द्रीय बैंकले यो कदम विदेशी विनिमय (नियमित गर्ने) ऐन, २०१९ को दफा ३ अनुसार जारी गरिएको हो, जसले विनियमित बजारमा नियन्त्रण र पारदर्शिता सुनिश्चित गर्ने उद्देश्य राखेको उल्लेख गरेको छ।
यसअघि केही संस्थाहरूले अनुमति विना विदेशी मुद्रा, विशेष गरी भारतीय रुपैयाँ समेतको कारोबार गर्दै आएको देखापरेको अवस्थामा, अब क्यासिनोलगायतका संस्थाहरूले नेपाल राष्ट्र बैंकबाट विशेष इजाजत लिएपछि मात्रै विदेशी मुद्रा कारोबार गर्न पाउने छन्।
यसले बजारमा अनियन्त्रित मुद्रा आवागमन कम गर्न र विनिमय दरको स्थिरता कायम राख्न भूमिका खेल्नेछ।
नयाँ व्यवस्था अनुसार, डेबिट कार्डमार्फत प्रतिदिन २० हजार रुपैयाँसम्मको कारोबार मात्र गर्न सकिनेछ, जबकि पुरानो व्यवस्था अनुसार प्रतिदिन एक लाख रुपैयाँसम्मको कारोबार अनुमति थियो।
प्रिपेड कार्डबाट प्रतिकारोबार १० हजार र प्रतिदिन २० हजार रुपैयाँसम्म कारोबार गर्न सकिनेछ, मासिक सीमा दुई लाख रुपैयाँ कायम गरिएको छ। क्रेडिट कार्डको हकमा भने स्वीकृत सीमाको १० प्रतिशतसम्म कारोबार गर्न सकिने पुरानै व्यवस्था कायम छ।
राजनीतिक दृष्टिले हेर्दा, यो कदम मौद्रिक नियन्त्रण र वित्तीय सुरक्षाको पक्षमा सन्तुलन राख्ने प्रयास भएको देखिन्छ। अत्यधिक तरलता र विनियमित नभएको मुद्रा कारोबारले अर्थतन्त्रमा अस्थिरता ल्याउन सक्ने भएकाले राष्ट्र बैंकले सशक्त नियमनमार्फत बजारको स्थिरता सुनिश्चित गर्ने रणनीति अपनाएको देखिन्छ।
