तीन महिनामै अन्तर बैंक कारोबारमा पहिरो : वाणिज्य बैंकको कारोबार कति ?

काठमाडौं। चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूबीच हुने अल्पकालीन तरलता व्यवस्थापनका लागि आवश्यक अन्तर बैंक कारोबार उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कअनुसार चालु वर्षको पहिलो तीन महिना (साउनदेखि असोजसम्म) अन्तर बैंक कारोबारमा  ठूलो गिरावट देखिएको हो।

वाणिज्य बैंकहरूको कारोबारमा तीव्र गिरावट

समिक्षा अवधिमा २० वटा वाणिज्य बैंकहरूले गरेको अन्तर बैंक कारोबार २ खर्ब ४२ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ। गत आर्थिक वर्षको यही अवधिमा वाणिज्य बैंकहरूको कारोबार ३ खर्ब १ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ रहेको थियो।

यस आधारमा झन्डै ५८ अर्ब ४६ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार घटेको देखिन्छ। वाणिज्य बैंकहरूबीच तरलता आवश्यकता कम हुनु, वैकल्पिक स्रोतबाट निधि व्यवस्थापन बढ्नु तथा कर्जा प्रवाहको गति कमजोर हुनु लगायत मुख्य कारण रहेको विश्लेषकहरूको धारणा छ ।

अन्य वित्तीय संस्थामा बढ्दो कारोबार

वाणिज्य बैंकहरूको कारोबार घटेपनि, बीएफआई समुह ‘बी’ र ‘सी’ (विकास बैंक तथा वित्त कम्पनी) को अन्तर बैंक कारोबार भने उल्टै वृद्धि भएको छ। गत वर्षको सोही अवधिमा ३१ अर्ब २० करोड रुपैयाँ कारोबार गर्ने यी संस्थाहरूले चालु वर्षको तीन महिनामा ५२ अर्ब ६४ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार गरेका छन्। यो वृद्धि २१ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ बराबरको उल्लेखनीय प्रगतिका रूपमा देखिएको छ।

कुल अन्तर बैंक कारोबारमा गिरावट

गत वर्षको पहिलो तीन महिनामा कुल अन्तर बैंक कारोबार ४ खर्ब २ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ पुगेको थियो। तर चालु आर्थिक वर्षमा यो घटेर २ खर्ब ४२ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको छ। यसरी हेर्दा कुल कारोबार १ खर्ब ५९ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँले घटेको स्पष्ट हुन्छ, जुन अन्तर बैंक बजारमा ठूलो संकुचनको संकेत हो।

अन्तर बैंक कारोबारमा देखिएको गिरावट बैंकिङ प्रणालीको तरलता आवश्यकता घट्दै गएको संकेत गरेको छ । आगामी महिनाहरूमा कर्जा प्रवाह, निक्षेप संकलन तथा बजारमा तरलता व्यवस्थापन कस्तो रहन्छ भन्ने अनुसार अन्तर बैंक बजारको गतिविधि पुनः बढ्ने वा थप घट्ने आकलन हुने जानकारहरूको धारणा छ ।