परिवार र साथीभाइको सल्लाहका कारण ४२% बीमा पोलिसि सरेण्डर, अन्य कारणले कति ?

काठमाडौं । नेपालमा पछिल्लो समय बढ्दै गइरहेको बीमा पोलिसि सरेण्डरको प्रमुख कारक तत्त्वका रूपमा सामाजिक प्रभाव र विशेष गरी परिवार र साथीभाइहरूले दिएको सल्लाह रहेको एक अनुसन्धानले देखाएको छ ।

हालै मात्र प्रकाशन भएको बीमाबिज्ञ डा.भरत सिंह थापा, डा. विलास तथा डा.रवीन्द्र घिमिरेले सयुक्त रुपमा तयार पारेको  ‘Policyholder Surrender Behavior in the Nepalese Life Insurance Market During the COVID-19 Pandemic’ नामक एक अध्ययन प्रतिवेदनमा परिवार र साथीभाइहरूले दिएको सल्लाहको कारणले गर्दा ४२ प्रतिशत बिमितहरुले पोलिसि सरेण्डर गरेको पाइएको छ ।

यसपछिको अर्को मुख्य कारणमा पोलिसिको बारेमा पर्याप्त जानकारीको अभावका कारण ३३ प्रतिशत, बीमाको बारेमै जानकारी नभएका कारणले २८.२१ प्रतिशत र वित्तीय सङ्कटका कारणले २७ प्रतिशत बीमितले पोलिसि सरेण्डर गर्ने गरेको पाइएको छ ।

यस्तै सम्बन्धित बीमा कम्पनीबाट सल्लाहको अभावका कारण २६.९७ प्रतिशत, कम्पनीको कमजोर सेवाका कारण २२.२५ प्रतिशत, एजेन्टहरूद्वारा गरिने फलोअपमा कमी भएका कारणले २१.८ प्रतिशत बीमा पोलिसि सरेण्डर भएको देखिएको छ ।

प्रिमियम तिर्न नसकेको कारणले गर्दा १८.६५, पारिवारिक आयमा भएको कमीको कारणले १६.८, एजेन्टहरूको सुझावका कारणले १६.४, बीमा कम्पनीहरूले नै दिएको सुझावका कारण १५.७३ प्रतिशत र अभिकर्ताहरूले पोलिसिको बारेमा दिएको गलत जानकारीका कारणले १४.८३ प्रतिशतले पोलिसि सरेण्डर गर्ने गरेको अध्ययनको निष्कर्ष छ ।

यस्तै विभिन्न कारणले बीमित नै विदेश गएका कारणले १२.८१, बीमाको महत्त्व नै कम ठानेको कारणले १२.३६ प्रतिशत र बीमा कम्पनीले दिने कम बोनस दरका कारणले १०.५६ प्रतिशतले पोलिसि सरेण्डर गर्ने गरेका छन् ।

नराम्रो घटना घट्ने डरका कारण ५.१७ प्रतिशत, कर्जा सुविधाको जानकारी नभएका कारण ४.२७ प्रतिशत, अभिकर्तासँग राम्रो सम्बन्ध नभएका कारण ३.३७ प्रतिशत, कम्पनीको नकारात्मक छविका कारण १.३५ प्रतिशत र पारिवारिक आय भएको वृद्धिका कारणले १.३५ प्रतिशत पोलिसि सरेण्डर हुने गरेको निष्कर्ष उक्त अध्ययन प्रतिवेदनले निकालेको छ । यसका साथै यो अध्ययनमा बीमामा बढिरहेको पोलिसि सरेण्डरका घटनाहरूलाई कम गर्न बीमा कम्पनीहरू र एजेन्टहरू दुवैको महत्त्वपूर्ण भूमिकालाई हाईलाइट गरिएको छ ।

बीमा पोलिसि सरेण्डरका बारेमा गरिएको यो अध्ययन नेपाली सन्दर्भमा पहिलो अनुसन्धान हो । यसका साथै यो अध्ययनमा बीमामा बढिरहेको पोलिसि सरेण्डरका घटनाहरूलाई कम गर्न बीमा कम्पनीहरू र एजेन्टहरू दुवैको महत्त्वपूर्ण भूमिकालाई हाईलाइट गरिएको छ ।

यस्तै बीमा क्षेत्रमा कोभिड–१९ महामारीले पारेको प्रभावका बारेमा समेत यो अध्ययन प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ । डा. घिमिरेले काठमाडौं सहित नेपालका प्रमुख आठ सहर पोखरा, विराटनगर, वीरगन्ज, जनकपुर, बनेपा, भरतपुर र धनगढी लगायत मध्य पहाडी, भित्री तराई र तराईमा रहेका तीन ओटा सहरहरूलाई आधार मानेर उक्त अध्ययन प्रतिवेदन तयार पारेको बताएका छन् ।