काठमाडौं । ब्राजिलका वामपन्थी नेता लुइज इनासियो लुला दा सिल्भा राष्ट्रपति निर्वाचनमा पुनः विजयी भएका छन् । कट्टर दक्षिणपन्थी प्रतिद्वन्द्वी फ्लाभियो बोल्सोनारोलाई पराजित गर्दै ८० वर्षीय लुला चौथो पटक ब्राजिलको राष्ट्रपति बन्न सफल भएका हुन् ।
निर्वाचनको दोस्रो चरणमा लुलाले ५१.७६ प्रतिशत मत प्राप्त गर्दा फ्लाभियोले ४८.२४ प्रतिशत मत पाएका छन् । पहिलो चरणमा पछि परेका लुलाले दोस्रो चरणमा मतान्तर उल्टाउँदै जित हासिल गरेका हुन् ।
यसअघि लुलाले सन् २००३ देखि २०१० सम्म दुई कार्यकाल ब्राजिलको नेतृत्व गरेका थिए । सन् २०२२ मा जाइर बोल्सोनारोलाई पराजित गर्दै तेस्रो कार्यकालका लागि राष्ट्रपति बनेका उनी पछिल्लो जितसँगै देशको इतिहासमा चार पटक राष्ट्रपति निर्वाचित हुने पहिलो नेता बनेका छन् । उनको नयाँ कार्यकाल सन् २०२७ जनवरी ५ देखि सुरु हुनेछ ।
निर्वाचनका क्रममा सार्वजनिक यातायात र मौसमसम्बन्धी समस्याले मतदातालाई मतदान केन्द्रसम्म पुग्न कठिन भएको भन्दै दुवै पक्षले गुनासो गरेका थिए । त्यसपछि सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशले मतदानको समय दुई घण्टा थप्ने निर्णय गरेका थिए । यस निर्णयलाई लिएर निर्वाचन प्रक्रियाबारे विवादसमेत उत्पन्न भएको थियो ।
लुलाको जितलाई ल्याटिन अमेरिकामा दक्षिणपन्थी राजनीतिक शक्तिको बढ्दो प्रभावबीच आएको महत्त्वपूर्ण परिणामका रूपमा हेरिएको छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले यस क्षेत्रका रूढिवादी नेताहरूसँग सम्बन्ध विस्तार गरिरहेका बेला लुलाको पुनरागमनले ब्राजिल र अमेरिकाबीचको राजनीतिक तथा व्यापारिक सम्बन्धमा थप चुनौती सिर्जना गर्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ ।
लुलाले ट्रम्पको आक्रामक विदेश नीतिको आलोचना गर्दै आएका छन् । अर्कोतर्फ, फ्लाभियोले निर्वाचन जितेको अवस्थामा अमेरिकी प्रशासनसँग निकट सम्बन्ध कायम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका थिए । अमेरिकाले पछिल्लो समय ब्राजिलमाथि व्यापार शुल्क तथा अन्य प्रतिबन्धसमेत लगाएको थियो ।
चुनावी अभियानका क्रममा लुलाले ऋणमाफी, सप्ताहान्तमा निःशुल्क सार्वजनिक यातायात र गरिब विद्यार्थीलाई आर्थिक सहायता उपलब्ध गराउने कार्यक्रम अघि सारेका थिए । विपक्षीले भने यस्ता योजनाले सरकारी वित्तीय अवस्थामा दबाब बढाउन सक्ने भन्दै आलोचना गरेको थियो ।
फ्लाभियोका पिता तथा पूर्वराष्ट्रपति जाइर बोल्सोनारो सन् २०२२ को निर्वाचनपछि सत्ता पल्टाउने षड्यन्त्र गरेको अभियोगमा दोषी ठहर भएका थिए । उनी २७ वर्षको जेल सजाय सुनाइएपछि स्वास्थ्यका कारण घरमै राखिएको बताइएको छ ।
धातु उद्योगमा काम गरेका र ट्रेड युनियनबाट राजनीति सुरु गरेका लुलाले आफ्नो राजनीतिक जीवनमा गरिबी न्यूनीकरण तथा सामाजिक कल्याणका कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिँदै आएका छन् । भ्रष्टाचारसम्बन्धी मुद्दामा जेल परेका उनी पछि रिहा भएर राजनीतिमा फर्किएका थिए । सन् २०२२ मा राष्ट्रपति बनेपछि उनले सामाजिक कार्यक्रम र आर्थिक सुधारलाई आफ्नो प्राथमिकतामा राखेका थिए ।
लुलाको पछिल्लो जितले ब्राजिलको राजनीतिमा बोल्सोनारो परिवारले अघि बढाएको दक्षिणपन्थी राजनीतिक आन्दोलनलाई धक्का दिएको छ । करिब पाँच दशक लामो राजनीतिक यात्रामा हासिल गरेको यो जितले ब्राजिलको आन्तरिक राजनीति र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धमा उनको प्रभाव थप बलियो बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
