महासंघलाई समाधान दिने संस्थाका रूपमा रूपान्तरण गर्ने अञ्जन श्रेष्ठको प्रतिबद्धता

काठमाडौँ । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका वरिष्ठ उपाध्यक्ष अञ्जन श्रेष्ठले निजी क्षेत्रलाई अर्थतन्त्रको प्रमुख सहयात्रीका रूपमा स्थापित गर्दै नीति स्थायित्व र लगानीमैत्री वातावरण निर्माण अपरिहार्य रहेको बताएका छन् । महासंघको वार्षिक साधारणसभामा आगामी कार्यकालका लागि आफ्नो दृष्टिकोण प्रस्तुत गर्दै उनले निजी क्षेत्रको मनोबल पुनर्स्थापना आजको प्रमुख आवश्यकता भएको बताए ।

श्रेष्ठले सरकार र निजी क्षेत्रबीचको सम्बन्धलाई पुनःपरिभाषित गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै निजी क्षेत्रलाई केवल ‘साक्षी’ नभई ‘सहभागी साझेदार’ का रूपमा लिनुपर्ने धारणा राखे । उनले नीति निर्माण, बजेट तयारी, कानुन निर्माण तथा अन्तर्राष्ट्रिय वार्तामा निजी क्षेत्रको आवाज सुनिश्चित हुनुपर्ने बताए ।

उनका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा राजनीतिक अस्थिरता र नीतिगत परिवर्तनका कारण आर्थिक सुधार अपेक्षित रूपमा अघि बढ्न सकेको छैन । बारम्बार सरकार परिवर्तन हुँदा नीतिगत निरन्तरता नहुँदा लगानी वातावरण प्रभावित भएको उनको भनाइ थियो ।

श्रेष्ठले उद्यमी व्यवसायीलाई समाजमा गलत रूपमा प्रस्तुत गर्ने प्रवृत्ति हटाउन आवश्यक रहेको उल्लेख गर्दै व्यवसायीलाई करदाता र सम्पत्ति सर्जकका रूपमा स्वीकार गर्नुपर्ने बताए । साथै, निजी सम्पत्ति र व्यवसायिक अधिकारको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न कानुनी सुधार आवश्यक रहेको उनले औँल्याए ।

उनले निजी क्षेत्रको लगानी वृद्धि, स्वदेशी पुँजी परिचालन, विदेशी लगानी आकर्षण र व्यावसायिक वातावरण सुधारका लागि महासंघले सक्रिय भूमिका खेल्ने बताए । महासंघलाई समाधानमुखी संस्थाका रूपमा विकास गर्ने प्रतिबद्धता पनि उनले व्यक्त गरे ।

श्रेष्ठले “छ स्तम्भ, साठी पहल” नामक विस्तृत कार्ययोजना तयार गरिएको जानकारी दिँदै यसले सदस्य सेवा, आर्थिक सुधार, प्रतिस्पर्धात्मकता वृद्धि, श्रम–सीप विकास र निजी क्षेत्र प्रवर्द्धनलाई केन्द्रमा राख्ने बताए ।

उनले महासंघलाई सबै उद्यमी व्यवसायीको साझा घरका रूपमा स्थापित गर्दै सरकारसँग सहकार्य गरेर आर्थिक रूपान्तरणको नेतृत्व लिन तयार रहेको स्पष्ट पारे ।

वरिष्ठ उपाध्यक्ष श्रेष्ठले गरेको सम्बोधन जस्ताको तस्तैः

सम्माननीय प्रधानमन्त्रीज्यू,

माननीय मन्त्रीज्यूहरू,

माननीय सांसदज्यूहरू,

श्रीमान् मुख्य सचिवज्यू,

श्रीमान् सचिवज्यूहरू एवं सरकारका उच्च पदस्थ अधिकारीज्यूहरू,

महासंघका पूर्व अध्यक्षज्यूहरू,

महासंघका पदाधिकारी, कार्यकारिणी समितिका सदस्यज्यूहरू,

जिल्ला, नगर, वस्तुगत, द्विराष्ट्रिय एवं सम्बद्ध सदस्यज्यूहरू,

विदेशी कूटनीतिक नियोगका प्रतिनिधिज्यूहरू,

विकास साझेदार संस्थाहरूका प्रतिनिधिज्यूहरू,

सञ्चारकर्मी साथीहरू,

महिला तथा सज्जनवृन्द,

यस गरिमामय सभामा यहाँहरुको उपस्थितिले यहाँहरुको निजी क्षेत्रप्रतिको भरोसा र विश्वास देखाएको हुँदा यहाँहरु सम्पूर्णमा हार्दिक आभार एवं धन्यवाद व्यक्त गर्दछौ । महासंघको यस बार्षिक साधारण सभाका क्रममा भोली हुने निर्वाचनबाट नयाँ कार्यसमिति चयन गर्नेछ भने त्यस लगत्तै मैले अध्यक्षको रुपमा नेतृत्व लिनेछु । यो अवसर मात्रै नभइ देशभरकै पाँच लाख बढि व्यवसायी जोडिएको महासंघलाई थप उचाइमा पुर्याउने जिम्मेवारी हो ।

नेपाल सरकारपछिको सम्भवतः सबैभन्दा ठूलो सञ्जाल भएको यस महासंघले आगामी तीन वर्ष नयाँ सरकार र सम्पूर्ण सरोकारवालाहरूसँग हातेमालो गरेर उद्यमी व्यवसायीको हितको रक्षा, मनोबलको वृद्धि र अर्थतन्त्रको विस्तारका लागि काम गर्नेछ । अर्थतन्त्रमा करिब ८२ प्रतिशत र रोजगारीमा ८६ प्रतिशत योगदान पुर्‍याइरहेको निजी क्षेत्र सरकारको  सहयात्री हो, साझेदार हो।आगामी तिन बर्षको मेरो कार्यकालमा यो मुख्य उदेश्य रहने छ ।

आजको दिनमा नेपाल एक ऐतिहासिक मोडमा उभिएको छ।एकातिर अवसरहरू छन्, अर्कातिर चुनौतीहरू पनि उत्तिकै छन्।अवसरतर्फ हेर्दा, धेरै वर्षपछि स्थिर सरकारको सम्भावना देखिएको छ।बैङ्किङ प्रणालीमा पर्याप्त तरलता छ, विदेशी मुद्राको सञ्चिति अभूतपूर्व उचाइमा छ, र सुशासन तथा भ्रष्टाचारविरुद्धको सरकारी प्रतिबद्धताले आम जनतामा आशाको सञ्चार गरेको छ।

तर चुनौतीहरू बेवास्ता गर्न मिल्दैन । मध्य पूर्वको संकटले मूल्यवृद्धि, इन्धन आपूर्ति र रेमिट्यान्स प्रवाहमा प्रतिकूल असर पुर्‍याउन सक्ने जोखिम छ । राजस्व र सरकारी खर्चबीचको खाडल डेढ खर्बभन्दा बढीमा पुगेको छ । अपेक्षा गरिएको कर्जा प्रवाह आधा पनि निजी क्षेत्रसम्म पुग्न सकेको छैन । र सबैभन्दा चिन्ताजनक कुरा निजी क्षेत्रको मनोबल विगत केही वर्षयता उल्लेख्य रूपले घटेको छ।

जेन-जी आन्दोलनपछिको परिवेशमा हाम्रो व्यावसायिक वातावरण नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको छ । एकातिर युवाहरूको आकांक्षा, पारदर्शिता र सुशासनप्रतिको माग बढेको छ; अर्कातिर सम्पत्ति, सुरक्षा र व्यावसायिक निरन्तरताका विषयमा निजी क्षेत्रमा अनिश्चितता देखिएको छ।यो दुवै सत्यलाई स्वीकार गर्दै, हामीले युवाहरूको आकांक्षालाई व्यावसायिक अवसरमा रूपान्तरण गर्ने र निजी क्षेत्रको आत्मविश्वासलाई पुनर्स्थापित गर्ने दुई काम सँगै गर्नुपर्ने भएको छ।

सरोकारवाला सबैको सकारात्मक प्रयासका बाबजुद हामीले अर्थतन्त्रमा अपेक्षित सुधार ल्याउन नसक्नुको कारण के हो ? यो प्रश्न आज हामी सबैले इमान्दारीपूर्वक सोध्ने बेला आएको छ ।

मलाई लाग्छ, यसको प्रमुख कारण हो दीर्घकालीन सोचको अभाव र राजनीतिक अस्थिरता । विगत पाँच वर्षमा पाँच पटक सरकार र गठबन्धन परिवर्तन भयो । प्रत्येक सरकार परिवर्तनसँगै नीति, प्राथमिकता र संयन्त्र फेरिए । राम्रा नीतिले पनि कार्यान्वयनको पर्याप्त समय नपाउँदा सकारात्मक प्रभाव पार्न सकेनन्।हामीले छोटो लाभका लागि गरेका निर्णयहरूको दीर्घकालीन मूल्य आज अर्थतन्त्रले चुकाइरहेको छ ।

तर अब अवस्था फरक हुनुपर्छ । स्थिर सरकारले नीतिगत स्थिरता दिने सम्भावना बढेको यस घडीमा, हामी निजी क्षेत्रले पनि आफ्नो जिम्मेवारी निर्वाह गर्न तयार हुनुपर्छ । सरकारले उचित वातावरण बनाइदिने हो भने ८२ प्रतिशत अर्थतन्त्र चलायमान गराउने जिम्मा हामी निजी क्षेत्रकै हो ।

आजको यस मञ्चबाट म स्पष्ट प्रतिबद्धता व्यक्त गर्न चाहन्छु । मेरो आगामी तीन वर्षको कार्यकालमा म यी कामहरूमा आफूलाई समर्पित गर्नेछु :

पहिलो, निजी क्षेत्र र सरकारबीचको सम्बन्धलाई पुनःपरिभाषित गर्नेछु । सरकारले निजी क्षेत्रलाई साक्षी होइन, सहकार्यकर्ता मान्ने वातावरण बनाउन म निरन्तर पहल गर्नेछु । नीति निर्माणमा, बजेट निर्माणमा, ऐन-कानुन निर्माणमा र अन्तर्राष्ट्रिय वार्तामा निजी क्षेत्रको आवाज सुनिने र प्रतिविम्बित हुने प्रणाली विकास गर्नेछु ।

दोस्रो, निजी क्षेत्रप्रतिको धारणामा परिवर्तन ल्याउन काम गर्नेछु । उद्यमी भनेको शोषक होइन, सम्पत्ति निर्माता हो; व्यवसायी भनेको कर छली गर्ने होइन, राज्यलाई कर तिर्ने सहयात्री हो यो सत्य समाजमा स्थापित गर्न महासंघले व्यवस्थित अभियान चलाउनेछ ।

तेस्रो, निजी सम्पत्ति, व्यावसायिक हक र लगानीको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न पैरवी गर्नेछु। व्यावसायिक विवादलाई फौजदारी अपराधका रूपमा हेर्ने प्रवृत्ति, अग्रिम धरौटीको सुविधाको अभाव, र विवाद समाधानको ढिलो प्रक्रिया — यी समस्याको समाधानमा महासंघ अग्रसर रहनेछ ।

चौथो, नेपालमा निजी लगानी बढाउन ठोस पहल गर्नेछु। देशभित्रको लगानी सक्रिय बनाउने, स्वदेशी पुँजीलाई उत्पादनशील क्षेत्रमा लगाउने, र विदेशी लगानीलाई सहज बनाउने नीतिगत वातावरण निर्माणका लागि सरकारसँग नियमित संवाद गर्नेछु ।

पाँचौँ, जिल्ला, नगर उद्योग वाणिज्य संघ, वस्तुगत र क्षेत्रगत संघहरूको कामलाई बढी प्रभावकारी बनाउनेछु। महासंघ केन्द्रमा मात्र होइन, हरेक जिल्लामा, हरेक प्रदेशमा आफ्ना सदस्यहरूको आवाज बन्नेछ । महासंघ सचिवालयलाई व्यावसायिक, सक्षम र सेवामुखी बनाउनेछु ।

आजको आवश्यकता तत्काल राहत मात्र होइन, दीर्घकालीन संरचनागत सुधार पनि हो ।

आगामी तीन वर्षको कार्यकालका मैले छ स्तम्भ, साठी पहल' को एक विस्तृत कार्यक्रम  तयार पारिसकेको छु । राष्ट्रिय सदस्य सञ्जाल र सेवा उत्कृष्टता, आर्थिक सुधार र सुशासन, प्रतिस्पर्धात्मकता र वृद्धि, विकास सहयोग र निजी क्षेत्र विकास, श्रम-सीप-उत्पादकत्वमा सुधार, र निजी क्षेत्र प्रवर्द्धन तथा संरक्षण यी छ स्तम्भ अन्तर्गत साठी ठोस पहल समावेश छन्।

जिल्ला, वस्तुगत र सम्बद्ध सदस्यहरूको सेवामा छुट्टै डेस्क, महासंघ सचिवालयको व्यावसायिक रूपान्तरण, व्यापार-अर्थतन्त्र-कानुन-अनुसन्धान शाखाको स्थापना, महासंघको नेतृत्वमा निजी विधेयकको, औद्योगिक क्षेत्र विकास, करार उत्पादन र क्षेत्रीय मूल्य शृङ्खला, व्यावसायिक विवादको गैर-अपराधीकरण, तथा निजी सम्पत्ति र व्यावसायिक अधिकार बडापत्र यी सबै यस कार्यक्रमका मुख्य आधारस्तम्भ हुन्।

मध्य पूर्व संकटबाट सिर्जित समस्याको समाधान, सरकारका सय कार्ययोजनासँगको सहकार्य, निजी क्षेत्रको मनोबल पुनर्स्थापना, र अल्पविकसित मुलुकबाट स्तरोन्नतिको तयारी पनि यसै भित्र समेटिएका छन्। तीन वर्षभित्र मापन गर्न सकिने प्रगतिको प्रतिबद्धता गर्दै, यो पूर्ण कार्यक्रम  छिट्टै सार्वजनिक हुनेछ र यसको स्वतन्त्र वार्षिक समीक्षा साधारण सभामा प्रस्तुत हुनेछ ।

महासंघको आग्रहमा सरकारले मन्त्रीपरिषदबाट पारित गरेको निजी क्षेत्र संरक्षण एवं प्रवद्र्धन कार्यक्रम कार्यान्वयनमा हामीले काम गर्नेछौ । महासंघले पाँच बर्ष पहिले अघि सारेको एक सय खर्बको अर्थतन्त्र, दोहोरो आर्थिक वृद्धि र बार्षिक दुइ लाखलाई रोजगारी दिने गरि मार्गचित्र तयार पारिनेछ ।

आर्थिक सुशासन र सुधारका लागि विशेष पहल गरिनेछ । महासंघको सुदृढिकरणका लागि अनुसन्धानलाई केन्द्रविन्दुमा राखिनेछ । सदस्यहरुको क्षमता वृद्धिका लागि निरन्तर सम्वाद र गुनासो पहिचान एवं समाधान संयन्त्र निर्माण गरिनेछ । यी लगायत साठी कामको कार्ययोजना छिटै सार्वजनिक गर्ने नै छौ ।

महासंघ कुनै एक उद्योगी वा एक समूहको स्वार्थको प्रवक्ता होइन।महासंघ देशको पाँच लाखभन्दा बढी उद्यमी व्यवसायीको साझा घर हो, र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको साझेदार हो ।

सरकारले निजी क्षेत्रलाई साक्षी राख्ने भन्दा पनि सहकार्य गर्ने वातावरण बनाउन जरुरी छ । नीति बनाउँदा, बजेट बनाउँदा, ऐन ल्याउँदा, अन्तर्राष्ट्रिय वार्ता गर्दा हरेक चरणमा निजी क्षेत्रको आवाज सुनिनुपर्छ ।

यसैगरी, हामी निजी क्षेत्रले पनि सरकारलाई समस्या मात्र होइन, समाधान पनि लिएर जाने प्रतिबद्धता जनाउँछौँ । महासंघले अब केवल माग पेस गर्ने संस्था होइन, समाधानको साझेदार बनेर देखाउनेछ ।

नीतिगत स्थिरताका लागि हामी आशावादी छौँ । स्थिर सरकार, स्थिर नीति, स्थिर लगानी वातावरण यो त्रिकोण नेपालको आर्थिक रूपान्तरणको आधार हो । र यो त्रिकोणमा निजी क्षेत्र सरकारको पूर्ण सहयात्री हुनेछ ।

अन्त्यमा, सधैँ साथ र सहयोगका लागि म सरकारलाई हार्दिक धन्यवाद दिन चाहन्छु । महासंघप्रतिको विश्वास र अपनत्वका लागि सम्पूर्ण सदस्यहरूलाई आभार व्यक्त गर्न चाहन्छु । निरन्तर प्रवर्द्धन र खबरदारीका लागि सञ्चारकर्मी साथीहरूलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु । र आजको यस कार्यक्रममा उपस्थित हुनुभएका सम्पूर्ण महानुभावहरूप्रति हार्दिक कृतज्ञता व्यक्त गर्दछु ।

नेपालको आर्थिक रूपान्तरण न त सरकार एक्लैले गर्न सक्छ, न निजी क्षेत्र एक्लैले गर्न सक्छ । यो सहकार्य र साझेदारीको परिणाम हो । र यो साझेदारीको नेतृत्व लिन महासंघ तयार छ ।