काठमाडौं । नेपालको सूचना प्रविधि र मोबाइल व्यवसाय क्षेत्रमा एउटा ठूलो र सकारात्मक परिवर्तनको सुरुवात भएको छ। नेपालका दुई ठूला छाता संगठन— कम्प्युटर एशोसिएशन नेपाल महासंघ (क्यान महासंघ) र नेपाल मोबाइल डिस्ट्रिब्युटर्स एशोसिएशन (एनएमडिए) बीच नेपालमा मोबाइल उद्योगको विकास र यस क्षेत्रमा विद्यमान चुनौतीहरू समाधानका लागि रणनीतिक संस्थागत सहकार्य सुरु भएको छ।
क्यान महासंघको खुसिबुस्थित केन्द्रीय कार्यालयमा जेठ १७ गते आइतबारका दिन दुवै संस्थाको उच्च नेतृत्व तहबीच एक महत्वपूर्ण ‘संस्थागत गठबन्धन छलफल’ सम्पन्न भएको हो। यस सहकार्यले नेपाली मोबाइल बजारलाई थप सुरक्षित, पारदर्शी र व्यवस्थित बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
मोबाइल इकोसिस्टमको सुधार र नीतिगत पैरवी
बैठकमा विशेषगरी नेपालको मोबाइल क्षेत्रले लामो समयदेखि भोगिरहेको नीतिगत अस्पष्टता, अनधिकृत च्यानलबाट भित्रिने मोबाइल (ग्रे मार्केट) का चुनौतीहरू र समग्र हार्डवेयर तथा मोबाइल इकोसिस्टमको नियमनका विषयमा विस्तृत छलफल भएको थियो।
क्यान महासंघका कार्यवाहक अध्यक्ष चिरन्जीवी अधिकारी र नेपाल मोबाइल डिस्ट्रिब्युटर्स एशोसिएशनका अध्यक्ष रघु त्रिपाठीले संयुक्त रूपमा यो सहकार्यले नेपाली मोबाइल बजारलाई थप सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउन राज्यस्तरमा बलियो दबाब सिर्जना गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो।
बैठकका मुख्य एजेन्डाहरू र साझा चुनौतीहरू
दुई संगठनबीच भएको यस महत्वपूर्ण बैठकमा नेपाली मोबाइल व्यवसायलाई मर्यादित बनाउन निम्न मुख्य बुँदाहरूमा केन्द्रित भई छलफल गरिएको थियो:
संस्थागत परिचय र कार्यदिशा: दुवै कार्यसमितिबीच परिचयात्मक कार्यक्रमका साथै आगामी दिनमा कसरी अगाडि बढ्ने भन्नेबारे छलफल।
नीतिगत पैरवी (Policy Advocacy): मोबाइल क्षेत्रका अस्पष्ट नीतिहरूलाई परिमार्जन गर्न सरकार र सम्बन्धित निकायसँग संयुक्त रूपमा वकालत गर्ने।
ग्रे मार्केटको समस्या (Grey Market Challenge): अवैध रूपमा भित्रिने मोबाइल फोनहरूका कारण सिर्जना भएका समस्याहरूको समाधान खोज्ने।
मोबाइल इकोसिस्टम नियमन: उपभोक्ता र व्यवसायी दुवैको हितका लागि समग्र मोबाइल इकोसिस्टमलाई नियमन गर्ने।
भावी कार्यदिशा: संयुक्त सहकार्यका लागि एक दीर्घकालीन रोडम्याप (Roadmap) तयार गर्ने।
अवैध आयात (ग्रे मार्केट) विरुद्ध कडा कदम
क्यान महासंघका कार्यवाहक अध्यक्ष चिरन्जीवी अधिकारीले मोबाइल तथा प्रविधिको क्षेत्र देशकै अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड बनिसकेको उल्लेख गर्नुभयो। उहाँले यस क्षेत्रभित्रका बेथिति अन्त्य गर्न दुवै संस्थाको सहकार्य अपरिहार्य रहेको बताउनुभयो।
"अवैध आयात (ग्रे मार्केट) ले गर्दा राज्यको ठूलो राजस्व गुम्नुका साथै वैधानिक रूपमा व्यवसाय गरिरहेका नेपाली व्यवसायीहरू ठूलो मर्कामा परेका छन्। यस विरुद्ध अब हामी संयुक्त रूपमा सशक्त पैरवी गर्नेछौँ।" - चिरन्जीवी अधिकारी, कार्यवाहक अध्यक्ष, क्यान महासंघ
एमडिएमएस (MDMS) को प्रभावकारी कार्यान्वयनमा जोड
त्यस्तै, एनएमडिएका अध्यक्ष रघु त्रिपाठीले नेपालमा मोबाइल डिभाइस म्यानेजमेन्ट सिस्टम (MDMS) जस्ता प्रणालीको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुनुपर्नेमा जोड दिनुभयो। व्यावहारिक आयात नीतिका लागि क्यान महासंघसँगको यो गठबन्धनले व्यवसायीहरूमा ठूलो ऊर्जा थपेको उहाँको भनाइ थियो।
यो रणनीतिक सहकार्यले आगामी दिनमा उपभोक्ताहरूले सक्कली र वारेन्टी भएका मोबाइल फोनहरू सुरक्षित रूपमा खरिद गर्ने वातावरण बन्ने र नेपाली मोबाइल व्यवसायले नयाँ उचाइ लिने विश्वास गरिएको छ।
