काठमाडौँ । हिन्दु नेपालीको मुख्य पर्व दशैँ सकिएसँगै नेपाली बजार अहिले उज्यालो र स्नेहको पर्वको रूपमा मनाइने तिहार सँघारमा आएको छ। तिहार नजिकिएसँगै बजारमा तिहारका सामाग्री बिक्री वितरण गर्ने र किनमेल गर्नेको घुइँचो बढ्न थालेको छ ।
विशेष गरी भाइटिकाको तयारीसँगै बजारमा ‘भाइमसला’ अर्थात् भाइटिकाको दिन प्रयोग हुने सुकेका फलफूल र मसलाको माग तीव्र रूपमा बढिरहेको देखिन्छ । भाइबहिनीको आत्मीय सम्बन्धलाई प्रकट गर्ने सांस्कृतिक पर्वको रूपमा व्याख्या गरिँदै आएको तिहार नजिकिएसँगै भाइ मसलाको माग ह्वात्तै बढेको हो ।
भाइ मसलाको मूल्यमा तीव्र वृद्धि
व्यवसायीहरूका अनुसार गत महिनाको तुलनामा यस वर्षको तिहारमा धेरै ‘ड्राइफ्रुट्स’को मूल्य वृद्धि भएको छ। ओखरको मूल्य होलसेलमा प्रतिकिलो ४५० बाट ४७० रुपैयाँ, खुद्रामा ५५० रुपैयाँसम्म पुगेको छ।
त्यस्तै, दशैंमा ५५० रुपैयाँमा पाइने नरिवल अहिले ७०० रुपैयाँ प्रतिकिलोमा पुगेको छ। पेस्ता होलसेलमै २ हजार ५० रुपैयाँ, खुद्रामा २ हजार ७ सय रुपैयाँसम्म पुगेको छ। त्यसैगरी, अन्जिर २ सय रुपैयाँ बढेर २ हजार ३ सय रुपैयाँ प्रतिकिलो,
व्यवसायीहरूका अनुसार माग बढ्दै जाँदा आयातमा निर्भर बजारमा मूल्य वृद्धि सामान्य भएको धारणा दिएका छन्। तर, उपभोक्ताले भने “तिहार आउँदैमा सबै वस्तुको भाउ उफ्रिने परम्परा” रहेको भन्दै असन्तुष्टि जनाएका छन्।
भाइमसला केवल धार्मिक सामग्री मात्रै नभएर यो शहरी उपभोग संस्कृतिको संकेत बनेको छ । जसरी ड्राइफ्रुट्स र मसला विदेशी बजारबाट आयात हुन्छन्, त्यसले नेपालका उपभोग ढाँचामा वैश्वीकरणको प्रभाव स्पष्ट देखाउँछ। तिहारमा ड्राइफ्रुट्सको किनमेल बढ्नु आयात/आधारित उपभोग र मौसमी अर्थतन्त्रको ज्वलन्त उदाहरण हो।
