काठमाडौं। तीव्र गतिमा विकास भइरहेको चिनियाँ प्रविधिको उदाहरणका रूपमा बेइजिङमा सम्पन्न हाफ–म्याराथनमा मानवाकृति रोबोटले ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गरेको छ। उक्त रोबोटले मानव विश्व कीर्तिमानभन्दा पनि छिटो समय निकाल्दै सबैको ध्यान आकर्षित गरेको हो।
यस घटनाले खेलकुद र कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) बीचको सहकार्य नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको संकेत दिएको छ। बेइजिङ इकोनोमिक–टेक्नोलोजिकल डेभलपमेन्ट एरिया (ई–टाउन)बाट सुरु भएको २१ किलोमिटर दूरीको दौड चिनियाँ स्मार्टफोन निर्माता ‘अनर’ले निर्माण गरेको रोबोटले ५० मिनेट २६ सेकेन्डमा पूरा गर्दै अग्रस्थान हासिल गर्यो।
यो समय युगान्डाका धावक ज्याकोब किप्लिमोले हालै बनाएको करिब ५७ मिनेटको मानव कीर्तिमानभन्दा निकै कम हो।
यस प्रतियोगिताको इतिहास हेर्दा, अघिल्लो संस्करणमा विजेता रोबोटले सोही दूरी पार गर्न २ घण्टा ४० मिनेटभन्दा बढी समय लिएको थियो। यस वर्षको नतिजाले रोबोट प्रविधिमा आएको तीव्र सुधारलाई स्पष्ट देखाएको छ।
प्रतियोगितामा यसपटक १०० भन्दा बढी टोली सहभागी थिए, जसमा केही अन्तर्राष्ट्रिय टोली पनि समावेश थिए। दौडका क्रममा केही रोबोटहरू सुरुमै लड्ने वा अवरोधमा ठोक्किने जस्ता समस्या देखिए पनि करिब ४० प्रतिशत रोबोटहरूले कुनै मानवीय सहयोगबिना नै स्वचालित रूपमा पूरा दूरी पार गर्न सफल भए। बाँकी भने रिमोटमार्फत सञ्चालन गरिएका थिए।
प्रतियोगितामा एउटा रोबोटले ट्राफिक प्रहरीजस्तै भूमिका निर्वाह गर्दै हातको संकेत र आवाजमार्फत निर्देशन दिएको दृश्यले विशेष आकर्षण थपेको थियो। यसले रोबोटको प्रयोग खेलकुदबाहेक अन्य क्षेत्रमा पनि विस्तार हुन सक्ने सम्भावना देखाएको छ।
चीनले संयुक्त राज्य अमेरिकासँगको प्रतिस्पर्धालाई ध्यानमा राख्दै प्रविधि विकासलाई आफ्नो रणनीतिक प्राथमिकतामा राखेको छ। आगामी पञ्चवर्षीय योजनामा उन्नत प्रविधि, विशेषतः मानवाकृति रोबोटको विकासलाई प्रमुख प्राथमिकतामा राखिएको छ।
प्रविधि अनुसन्धान संस्था ओमडियाको प्रतिवेदनअनुसार एजिबोट, युनिट्री रोबोटिक्स र युबीटेक रोबोटिक्स जस्ता चिनियाँ कम्पनीहरू विश्व बजारमा बौद्धिक रोबोट उत्पादन र आपूर्तिमा अग्रस्थानमा रहेका छन्।
समग्रमा यो उपलब्धि केवल एउटा दौड जित्ने घटनामा सीमित नभई भविष्यमा मानव र प्रविधिबीचको प्रतिस्पर्धा र सहकार्य दुवैलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
