काठमाडौँ । एलन मस्क सन् २०२५ मा फोर्ब्सको विश्वका अर्बपतिहरूको सूचीमा पहिलो स्थान हासिल गरेका व्यक्ति हुन् । उनको कुल सम्पत्ति ३ खर्ब ४२ अर्ब अमेरिकी डलर रहेको छ जसले उनलाई संसारको सबैभन्दा धनी व्यक्ति बनाएको छ। मस्कले सातवटा प्रमुख कम्पनीहरूको नेतृत्व गर्दै आएका छन् । त्यसमा विद्युतीय कार निर्माता टेस्ला, अन्तरिक्ष अन्वेषण कम्पनी स्पेसएक्स, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स स्टार्टअप एक्सएआई, सामाजिक सञ्जाल एक्स (पहिले ट्विटर), न्यूरालिंक, द बोरिङ कम्पनी र द ह्युमन राइट्स फाउन्डेसन समावेश छन्। यी सबै कम्पनीहरूले उनको उद्यमशीलता र प्रविधिमा अगाडि बढ्ने दृष्टिकोणलाई प्रस्ट रूपमा प्रतिबिम्बित गर्दछन् ।
एलन मस्कको जन्म १९७१ मा दक्षिण अफ्रिकाको प्रेटोरियामा भएको थियो। उनकी आमा मे क्यानाडाली मोडेल र पोषण विज्ञ थिइन् भने उनका बुबा एरोल इन्जिनियर थिए। सानैदेखि उनले कम्प्युटर र प्रविधिप्रति गहिरो रुचि देखाए। १२ वर्षको उमेरमा उनले 'ब्लास्ट' नामक भिडियो गेम विकास गरेर ५०० डलरमा बेचेका थिए। मस्क १७ वर्षको उमेरमा क्यानडामा अध्ययन गर्न गएका र पछि अमेरिकाको पेन्सिल्भेनिया विश्वविद्यालयमा भर्ना भएका थिए। यहाँ उनले व्यवसायिक र प्रविधि सम्बन्धी ज्ञान प्राप्त गरे र भविष्यका योजनाका लागि आधार तयार गरे।
उनको व्यवसायिक यात्रा १९९५ मा स्थापित "Zip2" कम्पनीबाट सुरु भएको हो, जुन पछि Compaq ले खरिद गर्यो। यसपछिका वर्षमा उनले "PayPal" स्थापना गरे, जुन २००२ मा eBay ले खरिद गर्यो। यससँगै मस्कले अन्तरिक्ष अन्वेषण र विद्युतीय कार उत्पादनको क्षेत्रमा आफ्नो ध्यान केन्द्रित गरे। २००२ मा उनले स्पेसएक्स स्थापना गरे, जसको उद्देश्य मानवलाई अन्य ग्रहमा बसोबासका लागि तयारी गराउनु थियो। २००४ मा टेस्ला स्थापना गरे र विद्युतीय कारमार्फत वातावरणीय परिवर्तनमा योगदान दिने लक्ष्य राखे।
मस्कले भविष्यका योजनामा मंगल ग्रहमा मानव बस्ती स्थापना गर्ने उद्देश्य राखेका छन्। उनी यो मिशनका लागि आफ्नो सम्पत्तिको ठूलो हिस्सा खर्च गर्न तयार छन्। उनी भन्छन्, "यदि मैले मेरो सम्पत्ति मंगल ग्रहमा बस्ती स्थापनामा लगानी गरे भने म यसमा कुनै पछुतो महशुस गर्दिनँ ।" उनले मानवीय अस्तित्वलाई दीर्घकालीन बनाउन र पृथ्वीको भविष्य सुरक्षित गर्न प्रविधिको प्रयोग गर्न चाहन्छन्।
उनले आफूलाई केवल व्यवसायीका रूपमा मात्र नभई इन्जिनियरका रूपमा चिनाउन चाहन्छन्। उनी प्रत्येक दिन नयाँ प्रविधिक चुनौतीको समाधान खोज्नमा व्यस्त रहन्छन् र बैंकमा रहेको पैसा वा सम्पत्ति उनीका लागि सफलताको मापक होइन। मस्कको दृष्टिकोण अनुसार, प्रविधि र अनुसन्धानमार्फत मानव सभ्यताको भविष्य उज्जवल बनाउन सकिन्छ।
मस्कका व्यक्तिगत जीवनका केही पक्षहरू पनि असाधारण छन्। कोरोना महामारीको समयमा उनले आफ्नै छोराको जन्म स्वागत गरे र उसका नामलाई अनौठो ढंगले 'X Æ A-12' राखे। उनले महामारीको समयमा सरकारी लकडाउनको निर्णयको आलोचना गरेका थिए र व्यक्तिगत स्वतन्त्रताको पक्षमा बोलेका थिए। उनी अक्सर आफ्नो विचार खुला रूपमा सार्वजनिक गर्न डराउँदैनन्।
इलन मस्कको जीवन र व्यवसायिक यात्राले देखाउँछ कि सफलता केवल सम्पत्ति वा पदबाट मात्र मापन हुँदैन। उनी आफ्नो काम, साहस र भविष्यका योजनाहरू मार्फत विश्वलाई प्रभावित गर्दैछन्। मंगल ग्रहमा मानव बस्ती स्थापना गर्ने सपना, विद्युतीय कारको क्रान्ति र अन्तरिक्ष अन्वेषणमा योगदानले मस्कलाई संसारकै सबैभन्दा धनी मात्र नभई भविष्यका निर्माता पनि बनाएको छ। उनका दृष्टिकोण, जोखिम उठाउने क्षमता र निरन्तर नवप्रवर्तन गर्ने शैलीले उनलाई आजको युगको एक असाधारण उद्यमी बनाएको छ।
उनको जीवन कथा प्रेरणादायी छ, जसले उद्यमशीलता, प्रविधि र भविष्यमा सोच्ने क्षमताको महत्वलाई प्रष्ट रूपमा देखाउँछ। मस्कले प्रमाणित गरेका छन् कि असफलतापछि पनि निरन्तर प्रयास गर्ने, जोखिम उठाउने र नयाँ प्रविधिको खोजी गर्ने व्यक्ति मात्र दीर्घकालीन सफलतामा पुग्छ। उनले विश्वलाई देखाएका छन् कि साहस, लगनशीलता र दूरदर्शी सोचले असम्भवलाई सम्भव बनाउन सक्छ।
सन् २०२५ मा फोर्ब्सको सूचीमा पहिलो स्थान हासिल गर्नु मस्कका लागि केवल आर्थिक उपलब्धि मात्र होइन, तर उनको जीवनको यात्रा र मानव सभ्यताको भविष्यमा गरेको योगदानको प्रमाण पनि हो। उनी केवल विश्वका सबैभन्दा धनी व्यक्ति नभई प्रविधि, अनुसन्धान र मानवताका लागि योगदान दिने एक प्रेरणादायी व्यक्तित्व हुन्। मस्कको कथा, साहस र दृष्टिकोणले आगामी पुस्ताका लागि मार्गदर्शनको काम गर्नेछ।
उनले भविष्यका चुनौतीहरूलाई अवसरमा परिणत गर्ने क्षमता देखाएका छन्। विद्युतीय कार, अन्तरिक्ष अनुसन्धान, आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स, न्यूरालिंक जस्ता परियोजनाहरूले मात्र होइन, उनको दृष्टिकोण र विचारधाराले पनि विश्वलाई नयाँ दिशामा डोर्याइरहेको छ। मस्कको जीवन र उपलब्धिहरूले प्रमाणित गर्छ कि दूरदर्शिता, जोखिम उठाउने क्षमता र निरन्तर काम गर्ने लगनशीलता व्यक्तित्व निर्माणका महत्वपूर्ण आधार हुन्।
एलन मस्कको यात्रा भविष्यको प्रेरणा हो । जसले संसारलाई देखाउँछ कि केवल सोच्नु मात्र पर्याप्त छैन । तर त्यसलाई कार्यमा परिणत गर्ने दृढ इच्छाशक्ति पनि हुनुपर्छ। उनले प्रमाणित गरेका छन् कि साहस, नयाँ प्रविधिमा लगानी र मानव सभ्यताको हितमा निरन्तर प्रयासले मात्रै दीर्घकालीन सफलताको सुनिश्चितता गर्न सकिन्छ। मस्कको जीवनले आजको पुस्तालाई मात्र होइन, आगामी पुस्तालाई पनि अगाडि बढ्ने प्रेरणा प्रदान गर्दछ।
यो कथा केवल व्यक्तिगत सफलताको कथा होइन । बरु मानवता र प्रविधि मार्फत भविष्य निर्माण गर्ने दृष्टिकोणको कथा पनि हो। एलन मस्कको जीवनशैली, सोचाइ र काम गर्ने शैलीले प्रमाणित गर्दछ कि संसारको सबैभन्दा धनी व्यक्ति हुनको अर्थ अथाह पैसा हुन मात्र होइन । बरु समाज र भविष्यको लागि योगदान दिन सक्ने क्षमता पनि हो। उनको दृष्टिकोण र साहसले आगामी पुस्ताका लागि एक प्रेरक आदर्शको रूपमा काम गर्नेछ।
