काठमाडौँ । वर्षौंदेखि तनावपूर्ण रहँदै आएको अमेरिका र इरानबीचको सम्बन्धमा सुधारतर्फ संकेत देखिन थालेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय स्रोतहरूका अनुसार दुवै देशबीच महत्वपूर्ण समझदारी नजिक पुगेको बताइएको छ, जसले मध्यपूर्वको सुरक्षा अवस्था र विश्व ऊर्जा आपूर्तिमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
प्रारम्भिक सहमतिअनुसार इरानले होर्मुज जलडमरूमध्यमा जहाजहरूको आवागमन सहज बनाउने तयारी गरेको छ। यसको बदलामा अमेरिकाले इरानमाथि लगाइएका केही आर्थिक तथा व्यापारिक प्रतिबन्धहरूमा आंशिक छुट दिने सम्भावना रहेको बताइएको छ।
विश्व ऊर्जा व्यापारका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिने होर्मुज जलमार्गबाट खाडी मुलुकको ठूलो हिस्सा तेल तथा ग्यास निर्यात हुने भएकाले यसको सुरक्षा र सञ्चालन विश्व बजारसँग प्रत्यक्ष जोडिएको छ। पछिल्ला वर्षहरूमा बढेको तनावका कारण यो क्षेत्र अस्थिर बनेको थियो।
सम्झौता कार्यान्वयन चरणबद्ध रूपमा अघि बढाइने बताइएको छ। प्रारम्भिक चरणमा समुद्री मार्ग खुला गरिने र केही प्रतिबन्धहरू खुकुलो बनाइने योजना छ। त्यसपछि समुद्री क्षेत्रमा रहेका जोखिमपूर्ण संरचना तथा बारूदी अवरोध हटाउने प्रक्रिया अघि बढाइनेछ।
दुवै पक्षले समुद्री सुरक्षालाई प्राथमिकता दिँदै व्यापारिक जहाजहरूको सुरक्षित आवागमन सुनिश्चित गर्ने विषयमा जोड दिएका छन्। यसले भविष्यमा सम्भावित जोखिम कम गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सम्झौता अन्तिम चरणमा पुगेको संकेत गर्दै छिट्टै औपचारिक घोषणा हुन सक्ने बताएका छन्। यस्तै, पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले पनि मध्यपूर्वमा शान्ति स्थापना प्रयास निर्णायक चरणमा प्रवेश गरेको टिप्पणी गरेका छन्।
सम्झौता छिट्टै टुंगो लाग्ने अपेक्षा गरिएको छ भने यसले अमेरिका–इरान सम्बन्धमा नयाँ अध्याय सुरु गर्ने र विश्व ऊर्जा बजारमा स्थायित्व ल्याउने विश्वास व्यक्त गरिएको छ।
