काठमाडौँ । भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीपछि रसुवा र नुवाकोटमा खोज तथा उद्धार कार्य जारी छ। बाढीबाट ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति भएपछि प्रभावित परिवारका लागि तत्काल राहत आवश्यक रहेको भन्दै सरकारी निकाय तथा विभिन्न मानवीय संस्थाले सहयोगका लागि अपिल गरेका छन्।
बाढीका कारण हजारौँ मानिस घरबार, रोजगारी र आधारभूत सेवाबाट प्रभावित भएका छन्। अधिकारीहरूका अनुसार विपद्का कारण ठूलो संख्यामा मानवीय क्षति भएको छ भने अझै धेरै व्यक्ति सम्पर्कविहीन छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघीय मानवीय सहायता समन्वय कार्यालयका अनुसार करिब १० हजार परिवारलाई तत्काल मानवीय सहयोग आवश्यक देखिएको छ। सडक र पुल क्षतिग्रस्त भएका कारण कतिपय दुर्गम बस्ती अझै स्थलमार्गबाट सम्पर्कविहीन छन्। त्यस्ता क्षेत्रमा हवाई माध्यमबाट उद्धार तथा राहत सामग्री पुर्याउनुपर्ने अवस्था रहेको जनाइएको छ।
क्षतिको विस्तृत विवरण संकलन भइरहे पनि राहत संस्थाहरूले अहिलेको अवस्थामा प्रभावितको वास्तविक आवश्यकताअनुसार सामग्री खरिद तथा वितरण गर्न सकिने भएकाले नगद सहयोगलाई प्राथमिकता दिन आग्रह गरेका छन्।
प्रभावित नागरिकलाई राहत, उद्धार तथा पुनःस्थापनाका लागि सरकारले प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमार्फत सहयोग संकलन गरिरहेको छ। प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयअन्तर्गत रहेको उक्त कोष विपद्बाट प्रभावित परिवारलाई सहयोग उपलब्ध गराउने सरकारी संयन्त्र हो।
कानुनी व्यवस्थाअनुसार कोषको रकम उद्धार, उपचार, राहत, पुनःस्थापना र क्षतिग्रस्त संरचनाको पुनर्निर्माणमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। कोषको रकमको लेखापरीक्षणसमेत हुने व्यवस्था रहेको छ।
विदेशमा रहेका नेपालीलाई पनि उक्त कोषमा सहयोग गर्न नेपाली कूटनीतिक नियोगहरूले आग्रह गरेका छन्। प्रधानमन्त्री कार्यालयले सार्वजनिक गरेका बैंक खाता तथा क्यूआर कोडमार्फत सहयोग गर्न सकिने जनाइएको छ।
नेपाल रेडक्रस सोसाइटीले पनि बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्धार, खोज तथा राहत वितरणलाई तीव्रता दिएको छ। कर्मचारी तथा स्वयंसेवक परिचालन गरेर रेडक्रसले प्रभावित परिवारलाई आवश्यक सामग्री उपलब्ध गराइरहेको जनाएको छ।
संस्थाले पूर्वतयारीका क्रममा भण्डारण गरिएका त्रिपाल, कम्बल, सुत्ने म्याट, प्राथमिक उपचार सामग्री र खानेपानीलगायतका वस्तु वितरण गरिरहेको छ। विशेषगरी ज्येष्ठ नागरिक, बालबालिका, गर्भवती महिला तथा अपांगता भएका व्यक्तिलाई प्राथमिकतामा राखेर सहायता उपलब्ध गराउने काम भइरहेको जनाइएको छ।
नेपाल रेडक्रसलाई संस्थाको आधिकारिक माध्यमबाट सहयोग गर्न सकिने व्यवस्था गरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस तथा रेडक्रिसेन्ट महासंघले नेपाल रेडक्रसको राहत तथा उद्धार अभियानलाई सहयोग गर्न आपत्कालीन कोषबाट रकम उपलब्ध गराएको छ। नेपालमा बाढीबाट भएको क्षति तथा आवश्यकताको अवस्था थप स्पष्ट हुँदै गएसँगै सहयोग बढाउन आवश्यक टोलीलाई तयारी अवस्थामा राखिएको महासंघले जनाएको छ।
राहत तथा आर्थिक सहयोगबाहेक प्रभावित क्षेत्रमा रहेका नागरिकले स्थानीय प्रशासन, गैरसरकारी संस्था तथा अन्य आधिकारिक निकायसँग समन्वय गरी स्वयंसेवकका रूपमा पनि सहयोग गर्न सक्ने बताइएको छ। राहत वितरण, अस्थायी आवास व्यवस्थापन र स्वास्थ्य सेवामा जनशक्तिको आवश्यकता रहेको संस्थाहरूको भनाइ छ।
यसैबीच, विपद्सम्बन्धी अपुष्ट सूचना तथा पुराना सहयोग लिंक सामाजिक सञ्जालमा फैलाउन नहुनेमा पनि सरोकारवालाले सचेत गराएका छन्। गलत सूचना फैलिँदा राहत स्रोत सही ठाउँमा पुग्न नसक्ने जोखिम भएकाले आधिकारिक माध्यमबाट पुष्टि भएका विवरण मात्रै साझा गर्न आग्रह गरिएको छ।
तत्काल उद्धार तथा राहतपछि पनि प्रभावित क्षेत्रमा लामो समयसम्म सहयोग आवश्यक पर्ने देखिएको छ। घर तथा संरचना पुनर्निर्माण, सडक–पुलको पुनःस्थापना र प्रभावित नागरिकलाई आवश्यक सामाजिक तथा मानसिक सहयोग उपलब्ध गराउने काममा लामो समय लाग्न सक्ने राहतकर्मीहरूको भनाइ छ।
