काठमाडौं । नेपालका बाढीपीडितका लागि विश्वकै चर्चित प्रविधि कम्पनी एनभिडियाका प्रमुख जेन्सेन हुआङले करिब १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ सहयोग गरेका छन्। हुआङले १ करोड अमेरिकी डलर अर्थात् करिब १ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा सहयोग गर्ने घोषणा गरेका हुन्।
भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीबाट ठूलो जनधनको क्षति भएका बेला आएको यो सहयोगले हुआङलाई नेपालमा पनि चर्चामा ल्याएको छ। तर, आज विश्वको कृत्रिम बौद्धिकता क्षेत्रमा प्रभावशाली नेतृत्वकर्ताका रूपमा चिनिएका हुआङको सफलताको यात्रा भने निकै संघर्षपूर्ण थियो।
जेन्सेन हुआङको जन्म सन् १९६३ मा ताइवानमा भएको हो। बाल्यकालमै उनी परिवारबाट टाढिँदै अमेरिका पुगे। अमेरिकाको केन्टकीमा रहँदा उनले कडा अनुशासन भएको विद्यालयमा अध्ययन गरे। त्यहाँ पढाइसँगै सरसफाइ तथा छात्रावासका कामसमेत गर्नुपरेको उनले विभिन्न अन्तर्वार्तामा बताएका छन्।
बाल्यकालका कठिन अनुभवले आफूमा अनुशासन, मेहनत र चुनौतीसँग जुध्ने क्षमता विकास गरेको हुआङ बताउँछन्। पछि उनले ओरेगन स्टेट विश्वविद्यालयबाट विद्युतीय इन्जिनियरिङ अध्ययन गरे भने स्ट्यानफोर्ड विश्वविद्यालयबाट सोही विषयमा स्नातकोत्तर गरे।
शिक्षा पूरा गरेपछि उनले एएमडी र एलएसआई लजिकजस्ता प्रविधि कम्पनीमा काम गरे। त्यहाँ हासिल गरेको अनुभवपछि उनले आफ्नै कम्पनी स्थापना गर्ने निर्णय गरे।
सन् १९९३ मा हुआङले क्रिस मालाकोस्की र कर्टिस प्रिमसँग मिलेर एनभिडिया स्थापना गरे। कम्पनीको प्रारम्भिक उद्देश्य कम्प्युटरमा उच्च गुणस्तरको त्रिआयामिक ग्राफिक्स विकास गर्नु थियो।
तर एनभिडियाको सुरुवाती यात्रा सहज भएन। एउटा महत्वपूर्ण सम्झौता गुमाएपछि कम्पनी लगभग बन्द हुने अवस्थामा पुगेको थियो। हुआङले उक्त समयलाई कम्पनीको अस्तित्व नै संकटमा परेको अवस्थाका रूपमा सम्झने गरेका छन्।
तर उनले हार मानेनन्। जोखिम लिएर कम्पनीलाई अगाडि बढाए र नयाँ प्रविधिको विकासमा निरन्तर लगानी गरिरहे। यही निर्णयले पछि एनभिडियाको स्वरूप नै परिवर्तन गर्यो।
सन् १९९९ मा एनभिडियाले ग्राफिक्स प्रोसेसिङ युनिट अर्थात् जीपीयू विकास गर्यो। सुरुमा कम्प्युटर ग्राफिक्स र खेलका लागि प्रयोग हुने जीपीयू पछि वैज्ञानिक अनुसन्धान तथा जटिल गणनाका लागि समेत महत्वपूर्ण बन्न पुग्यो।
कृत्रिम बौद्धिकताको विकाससँगै एनभिडियाको जीपीयूको महत्व झनै बढ्यो। सन् २०१२ मा एलेक्सनेट नामक कृत्रिम बौद्धिकता प्रणालीले हासिल गरेको उल्लेखनीय सफलतामा एनभिडियाको प्रविधिले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेपछि कम्पनीको प्रविधिले विश्वको ध्यान तान्यो।
त्यसपछि एनभिडिया कृत्रिम बौद्धिकताको विकासका लागि आवश्यक उच्च क्षमताका चिप तथा कम्प्युटिङ प्रणाली उपलब्ध गराउने प्रमुख कम्पनीका रूपमा स्थापित भयो। आज कम्पनीका प्रविधि कृत्रिम बौद्धिकता, रोबोटिक्स, स्वचालित सवारीसाधन, वैज्ञानिक अनुसन्धान र उच्च क्षमताको कम्प्युटिङलगायतका क्षेत्रमा प्रयोग भइरहेका छन्।
एनभिडियाको तीव्र विस्तारसँगै हुआङ विश्वकै चर्चित प्रविधि नेतृत्वकर्तामध्ये एक बने। सार्वजनिक कार्यक्रममा प्रायः कालो छालाको ज्याकेटमा देखिने उनको शैलीसमेत प्रविधि क्षेत्रमा चर्चित छ।
तर हुआङको परिचय प्रविधि व्यवसायीमा मात्र सीमित छैन। नेपालमा आएको विनाशकारी बाढीपछि उनले गरेको ठूलो सहयोगले उनको मानवीय पक्ष पनि उजागर गरेको छ।
बाढीबाट प्रभावित नागरिकको उद्धार, राहत तथा पुनर्निर्माणका लागि उनले गरेको करिब डेढ अर्ब रुपैयाँको सहयोग संकटमा परेको नेपालप्रतिको ऐक्यबद्धताका रूपमा हेरिएको छ।
ताइवानमा जन्मिएर बाल्यकालमा अमेरिका पुगेका हुआङले कठिन परिस्थितिमा शिक्षा हासिल गरे, प्रविधि कम्पनीमा अनुभव बटुले र सन् १९९३ मा स्थापना गरेको कम्पनीलाई एक समय लगभग बन्द हुने अवस्थाबाट विश्वकै प्रभावशाली प्रविधि कम्पनीमध्ये एक बनाए।
उनको जीवनयात्राले सफलता सहज परिस्थितिबाट मात्र प्राप्त हुँदैन भन्ने देखाउँछ। कठिनाइमा पनि निरन्तर प्रयास, जोखिम लिन सक्ने क्षमता र नयाँ सम्भावनामा विश्वास गर्न सक्ने सोचले असम्भवजस्तो देखिने यात्रालाई पनि सफलतामा बदल्न सकिन्छ।
