काठमाडौं । पछिल्लो समय सेयर बजारसँग सम्बन्धित शब्दहरू ‘इन्ट्राडे कारोबार’ र ‘सर्ट सेलिङ्ग’ लगानीकर्तामाझ निकै चर्चामा रहेका छन् । विशेषगरी सक्रिय कारोबार गर्ने लगानीकर्ताका लागि यी दुवै अवधारणा महत्त्वपूर्ण मानिन्छन् ।
इन्ट्राडे कारोबार र सर्ट सेलिङ्ग प्रायः विकसित र उन्नत सेयर बजार भएका देशहरूमा लागू छन्। नेपालमा यी प्रणाली लागू गर्नेबारे अध्ययन भइरहेको छ, तर पूर्वाधार, प्रविधि र नियामकीय तयारी आवश्यक भएकाले कार्यान्वयनमा समय लाग्ने देखिन्छ।
स्रोतका अनुसार नेपालमा पनि यो प्रणाली लागू गर्ने तयारी नेपाल धितोपत्र बोर्डले गरेको छ । बहुप्रतिक्षित यो प्रणालीबारे लगानीकर्ताले बुझ्नैपर्ने तथ्यहरु यहाँ सजिलो भाषामा बुझिने गरी प्रस्तुत गरिएको छ ।
इन्ट्राडे कारोबार
इन्ट्राडे कारोबार भनेको एउटै कारोबार दिनभित्र सेयर किन्ने र बेच्ने प्रक्रिया हो । यसमा लगानीकर्ताले बिहान सेयर किनेर त्यही दिनभित्रै बेच्नुपर्छ । अर्थात्, सेयर अर्को दिनसम्म होल्ड गरिँदैन ।
यस प्रकारको कारोबारमा बजारको दैनिक उतारचढावबाट लाभ लिने उद्देश्य राखिन्छ । मूल्य घट्दा किन्ने र बढ्दा बेच्ने रणनीति अपनाइन्छ । तर, बजारको चाल अनुमान गर्न कठिन हुने भएकाले जोखिम पनि उत्तिकै उच्च हुन्छ ।
इन्ट्राडे कारोबारका विशेषता
छोटो समयमै नाफा कमाउने लक्ष्य
बजारको दैनिक ट्रेन्डमा आधारित निर्णय
उच्च जोखिम र उच्च लाभको सम्भावना
प्राविधिक विश्लेषण (चार्ट, सूचक) को प्रयोग
सर्ट सेलिङ्ग
उदाहरणका लागि, कुनै सेयरको मूल्य घट्ने अपेक्षा छ भने लगानीकर्ताले पहिले त्यो सेयर उधारो लिएर बेच्ने र पछि मूल्य घटेपछि सस्तोमा किनेर फर्काउँछ । यसरी मूल्य अन्तरबाट नाफा कमाइन्छ ।
सर्ट सेलिङ्गका विशेषता
बजार घट्दा पनि नाफा कमाउने अवसर
उधारो सेयर प्रयोग गरिने व्यवस्था
जोखिम उच्च, किनकि मूल्य बढेमा घाटा बढ्न सक्छ
विकसित बजारमा बढी प्रचलित अभ्यास
नेपालमा अवस्था कस्तो छ ?
नेपाल धितोपत्र बोर्ड र नेपाल स्टक एक्सचेञ्जले बजारलाई आधुनिक र प्रतिस्पर्धी बनाउन यस्ता प्रणाली लागू गर्नेबारे अध्ययन गरिरहेका छन् ।
किन महत्त्वपूर्ण छन् यी प्रणाली ?
तर, यी दुवै प्रणाली उच्च जोखिमयुक्त भएकाले पर्याप्त ज्ञान, अनुभव र नियामकीय संरचना आवश्यक हुन्छ । त्यसैले, नेपालमा कार्यान्वयन गर्नुअघि स्पष्ट नीति, प्रविधि र लगानीकर्ता शिक्षामा जोड दिनुपर्ने विज्ञहरू बताउँछन् ।
समग्रमा, इन्ट्राडे कारोबार र सर्ट सेलिङ्ग आधुनिक सेयर बजारका महत्वपूर्ण उपकरण भए पनि सावधानीपूर्वक प्रयोग गर्नुपर्ने प्रणाली हुन् ।
