काठमाडौं । आज कार्तिक महिनाको ४ गते आइतबारका लागि नेपाल राष्ट्र बैंकले आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमय दर निर्धारण गरेको छ । राष्ट्र बैङ्कका अनुसार आज अमेरिकी डलर एकको खरिददर एक सय ३४ रुपैयाँ २१ पैसा र बिक्रीदर एक सय ३४ रुपैयाँ ८१ पैसा कायम भएको छ ।
त्यस्तै, युरोपियन यूरो एकको खरिददर एक सय ४५ रुपैयाँ ५४ पैसा र बिक्रीदर एक सय ४६ रुपैयाँ १९ पैसा कायम भएको छ । साथै, युके पाउन्ड स्ट्रलिङ एकको खरिददर एक सय ७५ रुपैयाँ ०७ पैसा र बिक्रीदर एक सय ७५ रुपैयाँ ८५ पैसा कायम गरिएको छ ।
| Currency | Unit | Buy | Sell |
|---|---|---|---|
usd (U.S. Dollar) | 1 | 134.21 | 134.81 |
eur (European Euro) | 1 | 145.54 | 146.19 |
gbp (UK Pound Sterling) | 1 | 175.07 | 175.85 |
chf (Swiss Franc) | 1 | 154.97 | 155.66 |
aud (Australian Dollar) | 1 | 90.05 | 90.46 |
cad (Canadian Dollar) | 1 | 97.31 | 97.75 |
sgd (Singapore Dollar) | 1 | 102.27 | 102.73 |
jpy (Japanese Yen) | 10 | 8.95 | 8.99 |
cny (Chinese Yuan) | 1 | 18.89 | 18.98 |
sar (Saudi Arabian Riyal) | 1 | 35.73 | 35.89 |
qar (Qatari Riyal) | 1 | 36.81 | 36.97 |
thb (Thai Baht) | 1 | 4.05 | 4.06 |
aed (UAE Dirham) | 1 | 36.54 | 36.70 |
myr (Malaysian Ringgit) | 1 | 31.18 | 31.32 |
krw (South Korean Won) | 100 | 9.78 | 9.83 |
sek (Swedish Kroner) | 1 | 12.75 | 12.81 |
dkk (Danish Kroner) | 1 | 19.52 | 19.60 |
hkd (Hong Kong Dollar) | 1 | 17.27 | 17.35 |
kwd (Kuwaity Dinar) | 1 | 437.94 | 439.89 |
bhd (Bahrain Dinar) | 1 | 355.98 | 357.57 |
भारतीय र नेपाली मुद्राको सटही दर स्थिर छ । त्यसैले भारतीय मुद्राबाहेक अन्यको हकमा चाहिँ मूल्य तलमाथि भइरहन्छ । नेपाल राष्ट्र बैंकको विदेशी मुद्रा विनिमय व्यवस्थापक विभागका अनुसार केन्द्रीय बैंकले विदेशी मुद्राहरूको विनिमय दरको मूल्य भारतीय मुद्रा र अमेरिकी डलरलाई तुलना गरेर निर्धारण गर्ने गर्दछ ।
उनका अनुसार जुनसुकै बैंक तथा वित्तीय संस्थाले केन्द्रीय बैंकबाट विदेशी मुद्रा सटहीका लागि लाइसेन्स लिएर काम गर्न पाउनेछन् । राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय क्षेत्रका लागि मुद्रा सटही गर्न पाउने एउटा नीति तय गरेको छ । प्रायः नेपालमा अमेरिकी डलर, यूरो, पाउण्ड, रियाल र दिनारहरुको सटही बढी हुने गर्छ । बैंकले सार्वजनिक गरेको विनिमय दर एक निश्चित मितिका लागि मात्र रहन्छ । विदेशी मुद्राका विनिमय दरहरू एक दिन, एक हप्ता वा एक महिनामा परिवर्तन हुने गर्दछन् ।
सन् १९३० भन्दा पहिले, सुनलाई विनिमयको मानक मानिन्थ्यो । विनिमय दरको निर्धारण सुनबाटै सुरु भएको बताइएको छ। पहिलो अवस्थामा, मुद्रा विनिमय दर बजारको आधारमा बनाइन्छ । जुन मुद्राको आपूर्ति र मागमा निर्भर रहन्छ । दोस्रो अवस्थामा, राज्यद्वारा निर्धारण गरिएको हुन्छ । विदेशी मुद्राको विनिमय दर घटबढ भएर सार्वजनिक हुनुमा केही कारणहरू छन् ।
ब्याजदर: बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूको ब्याजदर घटबढ भइरहने हुँदा त्यसले पनि विनिमय दरमा पनि प्रभाव पार्छ ।
बजेट घाटा: बजेट घाटाले विनिमय दरमा मुख्य प्रभाव पारेको हुन्छ । सरकारले आफूसँग भएकोभन्दा बढी पैसा खर्च गर्ने परिपाटीले बजेट घाटामा जान्छ । जसको कारण विनिमय दर हेरफेर हुन्छ ।
राजनीतिक स्थिरता: राजनीतिक अस्थिरताको समयमा सरकारहरू हेरफेर हुने सम्भावना रहन्छ । साथै, एउटा सरकारले ल्याएका नीतिहरू अर्को सरकारले परिवर्तन गर्ने सम्भावना पनि बढ्छ । त्यसै क्रममा एउटा सरकार रहँदा ल्याएको विनिमय दर सम्बन्धी नीति अर्को सरकारले परिवर्तन गरिदिने सम्भावना रहन्छ ।
